Giữ giá bán lẻ chung là việc các cộng tác viên của cùng một xưởng thống nhất không bán một mẫu dưới mức giá xưởng đề xuất. Lý do rất thực tế: khi cùng một tấm ảnh xuất hiện ở hàng chục trang, chỉ cần một người hạ giá là khách đổ dồn về đó, những người còn lại không bán được, rồi lần lượt hạ theo, cuối cùng ai cũng bán nhiều hơn mà còn lại ít hơn. Giữ giá không phải để khách mua đắt, mà để mỗi người bán còn đủ phần chi cho tư vấn, đổi trả và chăm khách.
Bài này giải thích vì sao phá giá làm hại cả nhóm lẫn khách, xưởng thường làm những gì để giữ giá, cộng tác viên nên ứng xử ra sao khi gặp người phá giá, những chỗ giữ giá có thể trở thành ép buộc không hợp lý, và cách cạnh tranh bằng thứ khác ngoài giá.
Phá giá diễn ra thế nào trong một nhóm cộng tác viên
Kịch bản thường gặp bắt đầu rất nhỏ. Một cộng tác viên mới muốn có đơn nhanh, hạ giá một mẫu đang bán chạy xuống thấp hơn giá đề xuất một chút, ghi "giá tốt nhất". Khách đang hỏi ở trang khác thấy ngay vì cùng ảnh, nhắn lại hỏi sao chỗ kia rẻ hơn. Người bán cũ hoặc giải thích, hoặc hạ theo để giữ khách. Vài tuần sau, mẫu đó có ba bốn mức giá khác nhau trên mạng, mức thấp nhất gần sát giá cộng tác viên.
Lúc này người phá giá đầu tiên cũng không còn lợi thế, vì người khác đã hạ bằng hoặc hạ hơn. Mọi người bán cùng một mẫu với phần còn lại mỏng hơn trước, trong khi công tư vấn, phí đơn hoàn, quà tặng vẫn như cũ. Người có ít khách quen bỏ cuộc trước, người còn lại cũng mệt mỏi. Xưởng thấy số cộng tác viên giảm, đơn mẫu đó cũng giảm theo.
Điều đáng nói là phá giá hiếm khi xuất phát từ ý xấu. Phần lớn là người mới chưa tính đủ chi phí của mình, nghĩ rằng còn lời vài nghìn mỗi đơn là được, cho đến khi cộng đơn hoàn và quảng cáo vào mới thấy lỗ.
Vì sao giữ giá cũng có lợi cho khách
Khách được tư vấn tử tế hơn. Người bán còn đủ phần để dành thời gian đo size, trả lời câu hỏi, gửi thêm ảnh thật. Bán sát giá thì chỉ còn sức đăng bài và gửi đơn.
Đổi trả được xử lý đàng hoàng. Đổi size, xử lý hàng lỗi đều tốn tiền ship và thời gian. Người bán không còn phần thì có xu hướng né tránh, đẩy qua đẩy lại với xưởng.
Khách ít bị nghi ngờ về hàng. Cùng một mẫu mà giá chênh nhau quá nhiều làm khách băn khoăn chỗ rẻ có phải hàng khác không. Giá đồng đều giúp khách chọn người bán theo sự tin cậy thay vì đoán chất lượng qua giá.
Mẫu hàng sống lâu hơn. Khi mẫu bị phá giá, cộng tác viên bỏ bán, xưởng ngừng may tiếp. Khách quen muốn mua lại màu khác lại không còn ai bán.
Chất lượng không bị cắt bớt. Khi giá bán lẻ bị kéo xuống liên tục, áp lực dồn ngược về xưởng: muốn cộng tác viên còn phần thì phải hạ giá cộng tác viên, mà muốn hạ giá thì phải đổi vải mỏng hơn, bớt đường may, bỏ khâu kiểm hàng. Khách là người cuối cùng nhận hậu quả, thường không hề biết lý do.
Tự tính trước để không vô tình phá giá
Như đã nói, phần lớn người phá giá không cố ý. Họ chỉ chưa tính đủ chi phí của mình. Vì vậy trước khi đặt giá cho một mẫu, hãy làm một phép tính ngắn với số của chính bạn: phần chênh lệch hoặc hoa hồng trên mỗi đơn, trừ đi phần phí đơn hoàn tính trung bình, trừ chi phí quảng cáo chia theo số đơn, trừ quà tặng kèm và phí ship bạn bao. Phần còn lại mới là thứ bạn thật sự kiếm được trên mỗi đơn.
Nhiều người làm phép tính này lần đầu mới thấy giá đề xuất của xưởng không hề cao, thậm chí vừa đủ để làm việc tử tế. Ví dụ giả định với số tròn: chênh lệch năm mươi nghìn mỗi đơn nghe có vẻ rộng, nhưng trừ bình quân mười nghìn cho đơn hoàn, mười lăm nghìn cho quảng cáo, năm nghìn cho quà nhỏ, còn hai mươi nghìn cho cả công tư vấn và chăm khách. Hạ giá thêm hai mươi nghìn để "cạnh tranh" là làm không công.
Giữ phép tính này trong sổ và cập nhật mỗi tháng. Khi một người khác phá giá, bạn biết ngay mức đó có còn lời thật không, và không bị cuốn theo.
Xưởng thường làm gì để giữ giá
Giữ giá chủ yếu là việc của xưởng, vì chỉ xưởng mới thấy được toàn bộ cộng tác viên. Các cách hay gặp:
- Công bố giá bán lẻ đề xuất cho từng mẫu ngay khi gửi ảnh, rõ ràng, có cập nhật khi đổi giá.
- Quy định mức giảm giá tối đa cho các đợt khuyến mãi và báo trước lịch khuyến mãi chung, để mọi người giảm cùng lúc.
- Giới hạn việc bán mẫu đang chạy trên sàn với giá thấp hơn giá đề xuất, vì sàn là nơi khách so giá dễ nhất.
- Tách mẫu: một số mẫu chỉ dành cho đại lý có cửa hàng, một số dành cho cộng tác viên bán online, để hai nhóm không đè lên nhau.
- Lập một nhóm chung để cộng tác viên báo khi thấy phá giá, và xưởng là người nhắc nhở chứ không để các cộng tác viên tự đối đầu nhau.
- Ưu tiên giữ hàng, mẫu mới, ưu đãi thêm cho những người giữ giá đều đặn.
Trên thực tế, xưởng giữ giá hiệu quả nhất bằng cách thưởng người làm đúng hơn là phạt người làm sai. Cộng tác viên có lý do để giữ giá khi việc đó đi kèm ưu tiên nhận mẫu mới hoặc giữ hàng giữa mùa.
Ranh giới giữa giữ giá và ép giá
Giữ giá chung là thoả thuận để cả nhóm cùng sống, nhưng cũng có những cách làm đi quá xa. Cộng tác viên là người bán độc lập, tự chịu chi phí và rủi ro, nên quyết định giá cuối cùng về nguyên tắc vẫn có phần thuộc về họ. Một xưởng đề xuất giá, khuyến khích giữ giá, ưu tiên người giữ giá là bình thường. Một xưởng tự ý phạt tiền, trừ cọc, giữ tiền đối soát của cộng tác viên vì bán thấp hơn giá mà không có thoả thuận rõ từ trước là chuyện cần xem xét kỹ.
Pháp luật về cạnh tranh và về quan hệ mua bán, đại lý có những quy định riêng liên quan đến việc ấn định giá bán lại, và các quy định này có thể thay đổi theo thời gian. Ở mức nguyên tắc, nếu bạn được yêu cầu ký một thoả thuận có điều khoản phạt khi không giữ giá, nên đọc kỹ, đối chiếu văn bản hiện hành, và khi cần thì hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ký.
Ngược lại, cộng tác viên cũng không nên dùng chữ "người bán độc lập" để bào chữa cho việc hạ giá triền miên làm hại người khác. Cách đúng là nói thẳng với xưởng khi thấy giá đề xuất không còn hợp với thị trường, thay vì tự hạ ngầm.
Gặp người phá giá: ứng xử thế nào cho gọn
Khi phát hiện một trang đang bán cùng mẫu thấp hơn hẳn giá đề xuất, đừng vội hạ theo. Đi theo thứ tự này:
- Chụp lại bài đăng, ghi ngày giờ, giá và mẫu.
- Kiểm xem đó có phải đợt khuyến mãi chung xưởng đã báo, hoặc mẫu đã được xưởng cho xả, hay không.
- Báo xưởng kèm ảnh chụp, không lên tiếng công kích người kia trong nhóm chung hay trên trang của mình.
- Trả lời khách đang so giá một cách bình tĩnh: nói rõ phần bạn làm thêm như tư vấn size, đổi trả, ảnh thật, thay vì chê người kia.
- Nếu tình trạng kéo dài mà xưởng không xử lý, cân nhắc chuyển sự chú ý sang mẫu khác thay vì đua giá ở mẫu đó.
Hạ giá theo người phá giá là cách nhanh nhất để biến một mẫu đang bán tốt thành mẫu không ai còn muốn bán. Giữ bình tĩnh và để xưởng làm phần việc của xưởng thường mang lại kết quả tốt hơn, và giữ cho quan hệ giữa các cộng tác viên trong nhóm không sứt mẻ.
Cạnh tranh bằng thứ khác ngoài giá
Tư vấn size kỹ. Hỏi số đo, gợi ý size theo dáng, nói trước mẫu nào rộng hay chật. Khách được tư vấn đúng một lần thường quay lại cho những lần sau.
Ảnh và mô tả của riêng bạn. Ảnh mặc thử, ảnh cận vải, đoạn mô tả có ưu có nhược. Đây là phần không ai sao chép được trong một sớm một chiều.
Giao nhanh và báo trung thực. Báo đúng thời gian giao, gửi mã vận đơn ngay, nhắn hỏi thăm khi hàng tới. Những việc nhỏ này tạo cảm giác được chăm sóc.
Đổi trả dễ chịu. Nói rõ luật đổi trước khi khách chuyển khoản, xử lý nhanh khi có vấn đề. Khách nhớ người bán giải quyết gọn chuyện rắc rối lâu hơn nhớ người bán rẻ hơn vài nghìn.
Nhóm khách rõ ràng. Bán cho một nhóm cụ thể, hiểu nhu cầu của họ, gợi ý cách phối hợp với đời sống của họ. Giá không còn là thứ duy nhất khách dùng để so.
Câu hỏi thường gặp
Giá bán lẻ đề xuất của xưởng có bắt buộc phải theo không?
Tuỳ thoả thuận giữa bạn và xưởng. Thông thường đó là mức xưởng khuyến khích để giữ thị trường chung. Nếu thoả thuận có điều khoản phạt khi không theo, hãy đọc kỹ và đối chiếu quy định hiện hành trước khi ký.
Thấy cộng tác viên khác bán rẻ hơn thì có nên hạ giá theo không?
Không nên vội. Hãy kiểm xem đó có phải khuyến mãi chung của xưởng không, rồi báo xưởng kèm ảnh chụp. Hạ theo thường dẫn tới cả nhóm cùng hạ, cuối cùng ai cũng còn ít hơn mà không bán thêm được bao nhiêu.
Xưởng phạt tiền vì bán thấp hơn giá đề xuất có đúng không?
Nếu không có thoả thuận rõ từ trước thì việc tự ý phạt, trừ cọc hay giữ tiền đối soát là điều cần xem xét kỹ. Giữ lại tin nhắn, thoả thuận và có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi số tiền đáng kể.
Khách hỏi sao chỗ khác bán rẻ hơn thì trả lời thế nào?
Trả lời bình tĩnh, không chê người khác. Nói rõ những gì bạn làm thêm như tư vấn size, ảnh thật, hỗ trợ đổi trả, thời gian giao. Có khách vẫn chọn chỗ rẻ, nhưng khách quay lại lâu dài thường chọn người bán đáng tin.
Khuyến mãi thế nào để không bị coi là phá giá?
Nên khuyến mãi theo lịch chung của xưởng, trong mức giảm xưởng cho phép. Nếu muốn ưu đãi riêng cho khách quen, có thể tặng kèm món nhỏ hoặc miễn phí ship thay vì giảm thẳng giá niêm yết trên bài đăng công khai.
Giá đề xuất cao quá so với thị trường thì làm gì?
Thu thập vài ví dụ giá các mẫu tương tự, gửi cho xưởng và đề nghị xem lại. Xưởng cũng muốn mẫu bán được. Nói thẳng với xưởng tốt hơn nhiều so với tự hạ giá ngầm rồi làm cả nhóm rối theo.