HangXuong.comHàng Xưởng
Cộng tác viên và đại lý của xưởng

Đối soát tiền với xưởng hằng tuần: sổ đơn, tiền thu hộ và hàng hoàn

Đối soát hằng tuần với xưởng gồm ba phần: sổ đơn, tiền thu hộ và hàng hoàn. Cách lập sổ, khớp số với xưởng, xử lý chênh lệch và giữ nhịp để nợ không dồn qua nhiều kỳ.

Overhead view of a kitchen table at night with an open blank notebook, a pen, a calculator and a phone face down beside a small pile of returned parcels, warm lamp light

Đối soát hằng tuần với xưởng là việc hai bên ngồi khớp ba con số: những đơn đã gửi và đã giao thành công trong tuần, số tiền thu hộ đã về tài khoản xưởng, và những đơn hoàn cùng chi phí đi kèm. Từ ba con số đó ra phần xưởng phải trả cộng tác viên, hoặc phần cộng tác viên còn nợ xưởng. Làm theo tuần thì mỗi lần chỉ vài chục dòng, sai đâu thấy ngay; để một tháng mới làm thì sai một chỗ phải lục cả trăm tin nhắn.

Bài này đi qua cách lập sổ đơn riêng của bạn, những cột cần có, thứ tự khớp số với xưởng, các kiểu chênh lệch hay gặp và cách xử lý, cùng vài thói quen giúp kỳ đối soát nào cũng êm.

Vì sao phải có sổ riêng, không dựa vào sổ của xưởng

Phần lớn xưởng có sổ đơn, có khi là bảng tính, có khi là phần mềm quản lý bán hàng. Nhưng sổ đó được lập cho xưởng, theo cách xưởng hiểu, và do người của xưởng ghi. Khi xưởng ghi nhầm một đơn của bạn sang tên cộng tác viên khác, hoặc quên ghi một đơn hoàn đã được hoàn tiền ship, bạn chỉ phát hiện được nếu có sổ của riêng mình để so.

Sổ riêng không nhằm nghi ngờ xưởng. Phần lớn chênh lệch là do nhầm lẫn khi soạn hàng giữa hàng chục cộng tác viên, không phải do gian dối. Nhưng chỉ khi có hai sổ độc lập thì nhầm lẫn mới lộ ra, và được sửa trong kỳ đó thay vì tích lại thành một khoản lớn mà không ai còn nhớ lý do.

Còn một lý do nữa: sổ của bạn là dữ liệu về việc bán hàng của chính bạn. Mẫu nào bán chạy, khách nào hay hoàn, tuần nào đơn nhiều. Sổ của xưởng không cho bạn nhìn những điều này, vì nó gom chung mọi người.

Các cột nên có trong sổ đơn

Một bảng tính đơn giản trên điện thoại là đủ. Mỗi đơn một dòng, các cột như sau:

CộtGhi gìDùng để làm gì
Ngày gửi đơnNgày bạn gửi đơn cho xưởngXếp đơn vào đúng kỳ đối soát
Mã đơn của bạnMã tự đặt, ví dụ theo ngày và số thứ tựGọi tên đơn khi trao đổi với xưởng
Mã vận đơnMã xưởng gửi lại sau khi giao cho bên vận chuyểnTra trạng thái, đối chiếu thu hộ
Hàng, size, màu, số lượngĐúng như đơn gửi xưởngKiểm khi khách báo sai hàng
Tiền thu hộSố tiền người giao thu của kháchKhớp với bảng thu hộ
Giá cộng tác viên hoặc hoa hồngPhần thuộc về xưởng hoặc phần của bạnTính số phải trả, phải nhận
Trạng tháiĐang giao, đã giao, hoàn, đổiLọc đơn chưa khép
Ghi chúKhách hẹn giờ, đổi size, phí phát sinhGiải thích chênh lệch

Đừng thêm quá nhiều cột ngay từ đầu. Tám cột trên đủ cho hầu hết cộng tác viên; khi đơn nhiều lên mới cần thêm cột kênh bán hay nguồn khách.

Thứ tự khớp số mỗi tuần

Chọn một ngày cố định trong tuần, báo trước với xưởng, rồi đi theo thứ tự này:

  1. Chốt danh sách đơn của kỳ: mọi đơn có ngày gửi trong kỳ, kể cả đơn chưa giao xong.
  2. Cập nhật trạng thái từng đơn theo mã vận đơn, đánh dấu đơn đã giao, đơn hoàn, đơn còn đang đi.
  3. Xin xưởng bảng đối soát của kỳ, gồm danh sách đơn của bạn, tiền thu hộ đã về và các khoản trừ.
  4. Khớp từng dòng theo mã vận đơn, không khớp theo tên khách vì tên trùng rất nhiều.
  5. Gom các dòng lệch vào một danh sách riêng: có bên này không có bên kia, số tiền khác nhau, trạng thái khác nhau.
  6. Gửi danh sách lệch cho xưởng kèm bằng chứng của từng dòng, thống nhất cách xử lý.
  7. Chỉ khi hai bên đồng ý mới chốt số tiền phải trả hoặc phải nhận, xác nhận bằng tin nhắn.
  8. Đơn còn đang đi chuyển sang kỳ sau, ghi chú rõ để không bị bỏ sót.

Cả quy trình mất khoảng nửa giờ với vài chục đơn mỗi tuần. Bỏ qua một tuần thì tuần sau mất gấp đôi, bỏ qua một tháng thì nhiều khi không còn khớp nổi.

Các kiểu chênh lệch hay gặp

Đơn có trong sổ bạn, không có trong sổ xưởng. Thường do xưởng ghi đơn sang tên người khác hoặc chưa nhập. Gửi lại tin nhắn đơn gốc và mã vận đơn là đủ để sửa.

Đơn đã giao nhưng tiền thu hộ chưa về. Bên vận chuyển trả tiền theo lịch của họ, có khi trễ vài ngày. Đơn này chuyển sang kỳ sau, không tính là mất.

Tiền thu hộ khác số bạn ghi. Có thể khách được giảm giá lúc nhận, bạn sửa giá mà chưa báo xưởng, hoặc phí ship bị cộng nhầm. Xem lại tin nhắn chốt đơn với khách.

Đơn hoàn bị tính phí hai chiều mà thoả thuận là chia đôi. Dẫn lại tin nhắn thoả thuận ban đầu. Đây là lý do mọi luật về đơn hoàn phải được ghi lại từ đầu.

Hàng hoàn về xưởng nhưng bị ghi là đã giao. Kiểm trạng thái cuối cùng của mã vận đơn. Nếu bên vận chuyển ghi hoàn thì xưởng cần trừ đơn đó khỏi phần tính tiền.

Đơn đổi size tính thành hai đơn. Ghi rõ trong sổ đơn đổi là của đơn gốc nào, để không bị tính hai lần giá cộng tác viên.

Hàng hoàn: phần dễ bị lãng quên nhất

Tiền của đơn giao thành công thường được nhớ kỹ, còn đơn hoàn lại hay bị bỏ quên vì không ai vui khi nhắc tới. Nhưng đơn hoàn là nơi tiền rò rỉ nhiều nhất: phí ship đi, phí ship về, có khi thêm phí lưu kho của bên vận chuyển, và món hàng quay về xưởng có còn nguyên để bán lại không. Mỗi khoản phải được ghi rõ ai chịu.

Với mỗi đơn hoàn, sổ của bạn nên có thêm ba ý: lý do hoàn nếu biết, như khách không nghe máy, khách từ chối vì đổi ý, hàng lỗi; hàng đã về tới xưởng chưa; và phí đã được trừ vào kỳ nào. Một đơn hoàn mà hàng chưa về tới xưởng thì chưa nên để xưởng trừ tiền hàng của bạn, vì món hàng vẫn còn trên đường.

Theo dõi lý do hoàn qua nhiều tuần còn giúp bạn tìm cách giảm. Nếu phần lớn là khách không nghe máy, nên gọi xác nhận trước khi gửi đơn. Nếu phần lớn là khách đổi ý vì hàng khác ảnh, nên thêm ảnh thật và mô tả kỹ hơn. Nếu là hàng lỗi, đó là chuyện cần nói với xưởng chứ không phải với khách.

Thói quen giúp kỳ đối soát nào cũng êm

Không có phần mềm nào thay được những thói quen nhỏ này:

  • Ghi đơn vào sổ ngay khi gửi cho xưởng, không để cuối ngày mới ghi bù.
  • Mọi thay đổi với đơn, như đổi size, đổi địa chỉ, giảm giá, đều báo xưởng bằng tin nhắn, không chỉ gọi điện.
  • Cố định một ngày đối soát và một khung giờ, cả hai bên đều biết.
  • Không để công nợ treo quá hai kỳ; khoản nào còn tranh cãi thì tách riêng, phần đã khớp vẫn thanh toán.
  • Lưu bảng đối soát của từng kỳ thành một tệp riêng, đặt tên theo ngày.
  • Mỗi tháng tự cộng lại: tổng đơn, tổng hoàn, phần thực nhận, để thấy xu hướng.

Khi thôi làm với một xưởng, những bảng đối soát cũ này là thứ giúp bạn khép sổ nhanh và đòi đủ phần còn lại. Xưởng nào ngại đối soát định kỳ, hay khất hết kỳ này sang kỳ khác, là xưởng nên cân nhắc lại việc gắn bó lâu dài.

Một kỳ đối soát giả định, đi từng dòng

Giả sử trong tuần bạn gửi cho xưởng hai mươi đơn. Đến ngày đối soát, sổ của bạn ghi mười sáu đơn đã giao, hai đơn hoàn, hai đơn còn đang đi. Bảng của xưởng gửi sang lại ghi mười lăm đơn đã giao, ba đơn hoàn. Hai bên lệch một đơn, và lệch luôn cả phần tiền của đơn đó.

Khớp theo mã vận đơn, bạn thấy đơn lệch là một đơn khách từ chối nhận lần đầu, bên vận chuyển giao lại lần hai và khách đã nhận. Bảng của xưởng lấy trạng thái từ hôm trước nên vẫn ghi hoàn. Bạn gửi ảnh chụp trạng thái cuối cùng của mã vận đơn, xưởng sửa lại, hai bên còn lệch phí giao lại lần hai: theo thoả thuận ai chịu thì ghi vào phần đó.

Hai đơn còn đang đi được ghi chú chuyển sang kỳ sau. Hai đơn hoàn thật thì kiểm hàng đã về xưởng chưa, đơn nào đã về mới trừ phí theo thoả thuận. Cuối cùng hai bên chốt một con số, bạn nhắn lại xác nhận số đó kèm danh sách mã vận đơn. Cả việc mất chừng hai mươi phút, và không ai phải nhớ lại chuyện của một tháng trước.

Khi số không khớp mãi

Có những lúc hai bên đã đối chiếu mà vẫn lệch, và mỗi bên đều tin số của mình. Lúc đó đừng cố chốt bằng mọi giá trong một buổi. Tách khoản lệch ra, thanh toán phần đã khớp, rồi hẹn một buổi riêng để xem kỹ từng đơn trong khoản lệch, kèm ảnh chụp trạng thái vận đơn và tin nhắn với khách.

Nếu khoản lệch lặp lại nhiều kỳ theo cùng một kiểu, ví dụ đơn hoàn luôn bị tính đủ phí hai chiều dù đã thoả thuận chia đôi, đó không còn là nhầm lẫn mà là cách xưởng làm việc. Bạn cần quyết định có chấp nhận điều đó không, hoặc đề nghị ghi lại thoả thuận rõ hơn.

Khi số tiền tranh chấp lớn và trao đổi không có kết quả, giữ nguyên bộ sổ, các bảng đối soát và tin nhắn làm bằng chứng. Đó là cơ sở để hoà giải hoặc tìm tư vấn pháp lý nếu cần đi xa hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu nên đối soát với xưởng một lần?

Mỗi tuần một lần là nhịp phổ biến và dễ kiểm nhất với cộng tác viên có vài chục đơn mỗi tuần. Đơn ít thì có thể nửa tháng một lần, nhưng không nên để quá một tháng vì sai lệch dồn lại rất khó lần ra.

Cộng tác viên cần phần mềm gì để quản lý đơn?

Lúc đầu chỉ cần một bảng tính trên điện thoại với tám cột cơ bản: ngày gửi, mã đơn, mã vận đơn, hàng, tiền thu hộ, phần giá, trạng thái, ghi chú. Khi đơn nhiều lên hãy cân nhắc phần mềm quản lý bán hàng.

Đơn đã giao mà xưởng chưa trả tiền thì làm sao?

Trước hết kiểm xem tiền thu hộ của đơn đó đã được bên vận chuyển trả về xưởng chưa. Nếu chưa, đơn chuyển sang kỳ sau. Nếu đã về mà xưởng chưa trả, gửi mã vận đơn và yêu cầu xưởng đưa vào kỳ đối soát gần nhất.

Phí ship đơn hoàn do ai chịu?

Không có luật chung, mỗi xưởng một cách: có nơi chia đôi, có nơi người bán chịu nếu lỗi do khách của mình, có nơi xưởng chịu khi lỗi do hàng. Điều quan trọng là thoả thuận rõ từ đầu và ghi lại bằng tin nhắn.

Khớp đơn với xưởng theo tên khách có được không?

Không nên, vì tên khách trùng rất nhiều và hay viết khác nhau. Khớp theo mã vận đơn là chắc nhất, sau đó mới đến mã đơn bạn tự đặt. Tên khách chỉ dùng để kiểm thêm khi cần.

Còn khoản tranh cãi thì có nên giữ cả kỳ thanh toán không?

Không nên. Tách khoản đang tranh cãi ra, thanh toán phần đã khớp để việc làm ăn không đứt, rồi xem riêng khoản lệch với bằng chứng từng đơn. Giữ cả kỳ dễ làm hai bên căng thẳng mà không giải quyết được gì.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138