Cất hàng xưởng trong kho nhỏ tại nhà cho bền cần làm đúng ba việc: kê hàng cách nền và cách tường, bọc kín hàng trong túi để chống ẩm, và xếp theo mã – màu – size có ghi chú rõ để lấy đúng, đếm nhanh. Thêm một lịch kiểm định kỳ, nhất là mùa mưa và mùa nồm, là đủ cho phần lớn shop nhỏ.
Bài viết dành cho người bán quần áo, đồ vải, giày dép, đồ gia dụng nhẹ, dùng một phòng, một góc cầu thang hay một gác lửng làm kho. Không cần đầu tư lớn; phần lớn việc là sắp xếp và thói quen.
Chọn chỗ làm kho trong nhà
Chỗ tốt cho kho tại nhà là chỗ khô, thoáng, ít nắng chiếu trực tiếp, ít người qua lại. Phòng trên tầng thường khô hơn tầng trệt; góc gần nhà vệ sinh, bếp, máy giặt, chân tường hay thấm là chỗ nên tránh. Gác lửng dưới mái tôn thì khô nhưng nóng, hàng nhựa, keo dán giày dễ biến dạng nếu để lâu.
Trước khi dọn hàng vào, kiểm tra tường và trần: có vết loang, vết ố, bong sơn là dấu hiệu thấm. Sờ tường vào buổi sáng sớm mùa nồm, thấy lạnh và ẩm tay là chỗ đó không hợp để hàng vải sát tường. Nếu không có lựa chọn khác, kê kệ cách tường một khoảng để không khí lưu thông.
Ánh nắng chiếu thẳng qua cửa sổ làm phai màu vải, giòn nhựa, cứng da. Dán giấy mờ hoặc treo rèm dày cho cửa sổ phía có nắng. Cửa kho nên đóng được, vừa để giữ bụi, vừa để trẻ nhỏ, thú nuôi không vào lục lọi hàng.
Kệ, thùng và vật dụng cần có
Kho nhỏ không cần sắm nhiều, nhưng mấy thứ dưới đây gần như bắt buộc:
- Kệ sắt hoặc kệ nhựa nhiều tầng, tầng thấp nhất cách nền ít nhất một gang tay; không để hàng sát nền gạch.
- Pallet nhựa hoặc tấm kê cho các bao, kiện lớn chưa kịp lên kệ.
- Thùng nhựa có nắp cho hàng nhỏ, phụ kiện, hàng dễ bám bụi.
- Túi nilon trong suốt các cỡ có khoá kéo hoặc buộc được, để nhìn thấy hàng mà không cần mở.
- Gói hút ẩm đặt trong thùng, trong túi lớn; thay hoặc phơi lại khi đổi màu hay ướt.
- Băng keo giấy và bút lông để ghi mã lên túi, lên mép kệ.
- Ẩm kế đơn giản treo trong kho để biết độ ẩm thực tế thay vì đoán.
Máy hút ẩm hoặc quạt thông gió là khoản đáng cân nhắc nếu kho ở nơi có mùa nồm kéo dài. Với kho rất nhỏ, mở cửa thông gió vào những ngày khô ráo và đóng kín vào ngày nồm cũng giúp đáng kể.
Chống ẩm, chống mốc theo mùa
Hàng vải, giày da, túi xách bị mốc gần như luôn do độ ẩm cao kéo dài kết hợp với không khí bí. Ở miền Bắc, mùa nồm cuối đông đầu xuân là thời gian nguy hiểm nhất; miền Nam và miền Trung thì mùa mưa kéo dài cũng làm kho ẩm. Biết mùa nào rủi ro để chuẩn bị trước, không đợi hàng có đốm mới lo.
Ngày nồm, đóng kín cửa kho, không mở cửa cho gió ẩm tràn vào; chạy máy hút ẩm nếu có. Ngày khô hanh, mở cửa thông gió. Không phơi đồ ướt, không để chậu nước, cây cảnh trong kho. Hàng mới về trong ngày mưa phải để khô vỏ kiện, lau khô túi rồi mới đưa lên kệ.
Hàng vải để lâu nên gấp lại theo nếp khác sau một thời gian, kiểm mùi. Mùi ẩm, mùi chua nhẹ là dấu hiệu sớm của mốc; tách riêng, mang ra chỗ thoáng, xử lý trước khi lan sang túi khác. Giày da, túi da nên nhồi giấy bên trong, không bọc kín nilon hoàn toàn vì da cần thở.
Xếp hàng theo mã, màu, size cho dễ lấy
Kho nhỏ mà xếp lộn xộn thì mỗi lần đóng đơn mất thêm vài phút tìm, lâu dần còn bán nhầm hàng không còn. Cách xếp gợi ý:
- Chia kệ theo nhóm hàng lớn: áo, quần, đồ bộ, phụ kiện; mỗi nhóm một khu cố định.
- Trong mỗi nhóm, mỗi mã một túi lớn hoặc một ngăn; trong túi mã, chia túi nhỏ theo màu.
- Trong mỗi túi màu, xếp theo size từ nhỏ đến lớn, gấp cùng một kiểu để đếm nhanh bằng mắt.
- Ghi mã, màu, các size và số lượng lên băng keo giấy dán ngoài túi; ghi mã lên mép kệ.
- Hàng bán chạy để ở tầm tay, ngang tầm mắt; hàng ít bán để tầng cao hoặc tầng thấp.
- Hàng lỗi, hàng chờ đổi, hàng khách trả về để riêng một thùng có ghi rõ, không trả lại kệ bán.
Cách ghi lên túi chỉ cần viết tay rõ ràng. Mỗi lần lấy hàng ra đóng đơn, sửa lại số lượng ghi trên túi ngay lúc đó, để con số trên túi luôn khớp với hàng thật.
Nhập hàng mới và xuất hàng cũ trước
Hàng mới về, sau khi kiểm đếm xong, mới đưa vào kho. Không đổ hàng mới lên trên hàng cũ cùng mã; xếp hàng mới ra phía sau hoặc phía dưới, để hàng cũ được lấy ra bán trước. Nguyên tắc nhập trước xuất trước này giúp hàng không nằm quá lâu, không ố, không lỗi mốt.
Nếu lô mới khác lô cũ một chút về tông màu hay số đo, ghi rõ ngày nhập trên túi, tách hai túi, không trộn. Khách mua cùng lúc hai chiếc cùng mẫu mà khác tông là chuyện dễ bị phàn nàn.
Ghi sổ nhập kho đơn giản: ngày, mã, màu, size, số lượng, xưởng. Ghi sổ xuất theo đơn bán. Cuối tuần hoặc cuối tháng, cộng trừ ra tồn trên sổ, rồi kiểm thực tế một vài mã để biết sổ có khớp không. Không cần phần mềm đắt tiền; một bảng tính trên điện thoại cũng đủ cho kho nhỏ.
Kiểm kho định kỳ: nhìn gì, đếm gì
Kiểm nhanh hằng tuần. Đi một vòng kho, ngửi mùi, nhìn tường, nhìn đáy kệ, sờ vài túi xem có đọng hơi nước không. Thay gói hút ẩm đã bão hoà.
Đếm xoay vòng. Mỗi tuần đếm kỹ vài mã, xoay vòng cho hết kho trong một tháng. Đếm từng mã ít một nhẹ nhàng hơn nhiều so với dồn một ngày đếm cả kho.
Kiểm kỹ trước mùa rủi ro. Trước mùa nồm, mùa mưa, mở các túi để lâu, phơi thoáng, thay túi rách, kê lại hàng sát nền, kiểm mái và cửa sổ.
Đánh dấu hàng nằm lâu. Mã nào nằm kho quá lâu không bán được thì đánh dấu, đưa vào kế hoạch xả. Hàng tồn lâu trong kho nhỏ không chỉ đọng vốn mà còn chiếm chỗ của hàng bán được và dễ hư theo thời gian. Ghi ngày nhập ngay trên túi giúp nhận ra hàng nằm lâu chỉ bằng một cái nhìn.
Ghi kết quả vào sổ. Mỗi lần kiểm, ghi ngày, mã đã đếm, số lệch nếu có và tình trạng kho. Lệch nhỏ lặp lại ở cùng một mã thường do lấy hàng đóng đơn mà quên trừ trên túi; lệch lớn bất thường thì cần xem lại khâu nhập hoặc người phụ việc.
Phòng chuột, gián, mối và cháy trong kho tại nhà
Kho đồ vải và thùng giấy là chỗ chuột, gián rất thích. Chuột cắn túi, cắn vải làm tổ; gián để lại vết bẩn và mùi; mối có thể leo từ tường, từ khung gỗ lên kệ gỗ. Kệ sắt hoặc kệ nhựa an toàn hơn kệ gỗ trong kho hàng vải. Bịt các khe hở chân tường, ống thoát nước, không để đồ ăn, vỏ hộp đồ ăn trong kho.
Kiểm tra dấu hiệu sớm: phân chuột ở góc kệ, vụn vải, giấy, vệt bẩn nhỏ trên túi trắng, đường đất mỏng trên tường. Thấy dấu hiệu thì xử lý ngay và dời hàng gần đó sang túi mới, kiểm từng chiếc trước khi bán. Không đặt bả độc lẫn trong hàng hoá; dùng bẫy hoặc nhờ dịch vụ xử lý, và để thuốc xa hẳn khu hàng.
Kho hàng vải, giấy, nhựa là nơi dễ cháy. Không để ổ cắm, dây điện nối chạy sát hàng; không sạc thiết bị qua đêm trong kho; không hút thuốc, không thắp hương, nấu nướng gần kho. Đặt một bình chữa cháy nhỏ ở cửa kho và biết cách dùng. Giữ lối thoát của nhà không bị hàng chắn, vì kho tại nhà nằm ngay trong chỗ cả gia đình sinh sống.
Giữ kho gọn khi hàng tăng dần
Kho tại nhà thường bắt đầu từ một góc phòng rồi lan dần ra cả nhà. Đặt ra một giới hạn: kho chỉ được bằng ngần ấy kệ, lượng hàng nhập phải vừa với chỗ đó. Khi hàng vượt giới hạn, đó là tín hiệu nhập quá tay hoặc có mã bán chậm cần xả, không phải tín hiệu mua thêm kệ.
Vỏ thùng, bao dứa của các lô đã nhận nên gấp gọn, giữ một ít để đóng hàng gửi đi, phần còn lại bỏ bớt. Giấy, thùng cũ chất đống trong kho là chỗ cho gián, chuột làm tổ và là thứ dễ bắt lửa.
Giữ lối đi giữa các kệ, để luôn với tới được mọi túi mà không phải dỡ túi khác ra. Dành một mặt bàn nhỏ gần kho làm chỗ đóng đơn, có sẵn túi, băng keo, giấy ghi. Kho gọn thì người đóng đơn ít nhầm, và chính bạn cũng nhìn được ngay mình đang có gì để bán.
Nếu có người nhà hay người phụ việc cùng lấy hàng, thống nhất một cách xếp và một cách ghi, dán sơ đồ khu kệ ở cửa kho. Mỗi người một kiểu thì chỉ sau vài tuần kho sẽ lẫn, sổ sẽ lệch, và không ai biết lệch từ đâu.
Câu hỏi thường gặp
Cất quần áo hàng sỉ ở nhà thế nào để không bị mốc?
Kê hàng trên kệ cách nền và cách tường, bọc trong túi nilon kín có gói hút ẩm, chọn phòng khô thoáng, tránh góc gần nhà vệ sinh hay tường thấm. Mùa nồm đóng kín cửa kho, ngày khô mới mở thông gió, và kiểm mùi hằng tuần.
Có cần máy hút ẩm cho kho nhỏ tại nhà không?
Không bắt buộc, nhưng đáng cân nhắc nếu nơi bạn ở có mùa nồm hoặc mùa mưa kéo dài và kho chứa nhiều hàng vải, đồ da. Kho rất nhỏ thì gói hút ẩm, kệ cách nền và thói quen đóng mở cửa đúng lúc cũng giảm được nhiều rủi ro.
Nên xếp hàng trong kho theo cách nào?
Chia theo nhóm hàng, trong mỗi nhóm mỗi mã một túi, trong túi mã chia theo màu, trong túi màu xếp size từ nhỏ đến lớn. Ghi mã, màu, size, số lượng lên túi bằng băng keo giấy và cập nhật mỗi lần lấy hàng ra.
Hàng mới về có nên để chung với hàng cũ cùng mẫu không?
Không nên trộn. Xếp hàng mới phía sau hoặc phía dưới để bán hàng cũ trước, và nếu lô mới lệch tông màu hay số đo so với lô cũ thì tách túi, ghi ngày nhập để không gửi cho khách hai chiếc khác nhau.
Giày da, túi da cất trong kho cần lưu ý gì?
Nhồi giấy bên trong để giữ dáng, không bọc kín hoàn toàn bằng nilon vì da cần thoáng, tránh nắng chiếu trực tiếp và chỗ nóng như gác mái tôn. Kiểm định kỳ, lau nhẹ khi thấy bụi hoặc đốm lạ.
Kiểm kho nhỏ bao lâu một lần là hợp lý?
Đi một vòng kiểm mùi, kiểm tường, thay gói hút ẩm hằng tuần; đếm xoay vòng vài mã mỗi tuần để hết kho trong khoảng một tháng; và kiểm kỹ toàn bộ trước mùa nồm, mùa mưa.