HangXuong.comHàng Xưởng
Đặt xưởng làm lô nhỏ theo ý mình

Mẫu đầu tiên của lô nhỏ: có mất phí mẫu không, bao lâu có và duyệt thế nào

Trước khi xưởng may cả lô, nên có một cái mẫu. Phí mẫu tính thế nào, có được trừ vào đơn, bao lâu có, duyệt mẫu cần xem gì và chốt mẫu ra sao để lô về đúng.

A seamstress in a quiet Vietnamese workshop holding a freshly sewn sample shirt up against window light, a second unfinished shirt and spools of thread on the table

Với lô nhỏ đặt xưởng, mẫu đầu tiên thường có mất phí, và nhiều xưởng sẽ trừ một phần hoặc toàn bộ phí đó vào đơn nếu bạn đặt lô; thời gian có mẫu thường tính bằng ngày tới vài tuần, tuỳ bạn chỉ đổi vải màu hay sửa dáng. Mẫu là lần duy nhất bạn được thấy hàng thật trước khi cả lô ra đời, nên duyệt mẫu phải làm có thứ tự, đo đạc và ghi chép, chứ không chỉ cầm lên thấy đẹp là gật.

Bài này giải thích vì sao xưởng thu phí mẫu, các kiểu tính phí hay gặp, những gì làm thời gian có mẫu dài ra, cách duyệt mẫu từng bước, cách gửi yêu cầu sửa và cách chốt một mẫu đối chứng để làm chuẩn khi nhận lô.

Vì sao xưởng thu phí mẫu

Làm một cái mẫu tốn công hơn may một cái trong lô rất nhiều. Thợ giỏi nhất của xưởng phải dừng việc đang làm, chỉnh rập, cắt riêng một lá vải, may từng đường không theo nhịp chuyền, rồi là ủi, kiểm. Với mẫu cần sửa dáng, có khi phải làm hai ba lần. Trong khi đó, xưởng chưa chắc bạn sẽ đặt lô.

Phí mẫu vì vậy là cách xưởng chia rủi ro với người đặt. Xưởng nhỏ nhận nhiều lời hỏi, nhiều người xin mẫu rồi biến mất, nên họ thu phí để lọc khách nghiêm túc. Hiểu điều này giúp bạn bớt khó chịu khi nghe báo phí mẫu, và giúp bạn thương lượng hợp lý thay vì đòi mẫu miễn phí.

Có những trường hợp mẫu gần như không tốn thêm: bạn chọn đúng mẫu xưởng đang chạy chuyền, chỉ đổi nhãn. Khi đó xưởng có thể đưa luôn một cái hàng có sẵn gắn nhãn mới để bạn xem. Còn đổi vải, đổi màu, đổi dáng thì mẫu là việc thật, có công thật.

Các kiểu tính phí mẫu hay gặp

Mỗi xưởng một cách, nhưng thường rơi vào một trong các kiểu dưới đây. Hỏi rõ xưởng mình đang làm việc theo kiểu nào.

Kiểu tínhCách làmLợi cho người đặt khi
Phí mẫu riêng, không trừTrả phí mẫu, đặt lô hay không là việc khácBạn chưa chắc đặt, muốn xem nhiều xưởng
Phí mẫu trừ vào đơnTrả trước, đặt lô thì được trừ một phần hoặc hếtBạn khá chắc sẽ đặt nếu mẫu đạt
Mẫu tính như một cái trong lôChỉ trả tiền một sản phẩm, không thêm công mẫuĐổi ít, xưởng đã quen mẫu
Phí mẫu tính theo vòngMỗi lần sửa mẫu tính thêmBạn chốt yêu cầu kỹ ngay từ đầu
Bạn tự mua vải mẫuXưởng chỉ tính công, vải bạn mang tớiBạn đã chọn sẵn vải ở chợ

Dù kiểu nào, ghi lại thoả thuận bằng tin nhắn: phí bao nhiêu, gồm mấy lần sửa, có trừ vào đơn không, trừ khi đơn đạt bao nhiêu cái. Phần lớn tranh cãi về phí mẫu đến từ chỗ hai bên nhớ khác nhau về câu "đặt thì trừ".

Điều gì làm thời gian có mẫu dài ra

Chờ vải. Vải xưởng có sẵn thì mẫu đi nhanh. Vải phải đi mua ở chợ, phải chờ nhuộm, phải đặt từ nơi khác thì mẫu chờ theo vải. Hỏi xưởng vải có sẵn hay phải mua.

Sửa rập. Chỉ đổi màu thì dùng rập cũ. Đổi độ dài, độ ôm, kiểu cổ thì thợ phải sửa rập, may thử, có khi làm lại. Mỗi thay đổi dáng là thêm thời gian.

Phụ liệu riêng. Cúc riêng, khoá riêng, nhãn riêng phải chờ đặt. Nếu nhãn của bạn chưa có, có thể xin xưởng may mẫu với nhãn tạm để duyệt dáng trước.

Người đặt trả lời chậm. Nhiều mẫu trễ không vì xưởng mà vì người đặt mất vài ngày mới chọn xong vải hay trả lời câu hỏi của thợ. Mỗi câu hỏi của xưởng nên được trả lời trong ngày, nếu không mẫu sẽ bị xếp xuống sau việc khác.

Lịch của xưởng. Mùa cao điểm cuối năm, xưởng ưu tiên hàng lô lớn đang chạy, mẫu cho đơn nhỏ bị xếp sau. Hỏi trước, tính thời gian dư, đừng xin mẫu sát ngày cần hàng.

Duyệt mẫu từng bước

Nhận mẫu, đừng vội mặc thử rồi chụp ảnh. Đi theo thứ tự dưới đây, ghi lại từng điểm:

  1. Đo mẫu phẳng trên bàn theo bảng thông số đã gửi: ngang ngực, dài thân, dài tay, vòng cổ. Ghi chênh lệch cạnh từng số.
  2. Xem vải: độ dày, độ rủ, mặt phải mặt trái, màu dưới ánh sáng ban ngày so với mẫu vải đã chọn.
  3. Lật mặt trong: đường may thẳng không, mép vải được xử lý thế nào, chỉ thừa có cắt sạch.
  4. Kiểm chi tiết: cổ, cúc, khoá, túi, nhãn đúng vị trí và đúng như danh sách.
  5. Mặc thử hoặc nhờ người có vóc dáng gần khách của bạn mặc thử, đi lại, giơ tay, ngồi xuống.
  6. Giặt thử nếu có thể, hoặc nhờ xưởng gửi thêm một mảnh vải cùng cây để giặt, xem co rút và ra màu.

Chụp ảnh mẫu từ nhiều góc dưới ánh sáng tự nhiên, kèm ảnh thước đo đặt lên mẫu. Những ảnh này là bằng chứng khi so với lô về sau, và là thứ bạn gửi kèm khi yêu cầu sửa.

Gửi yêu cầu sửa mẫu sao cho rõ

Yêu cầu sửa mơ hồ sinh ra mẫu thứ hai cũng sai. Một yêu cầu tốt có các đặc điểm sau:

  • Mỗi điểm sửa là một dòng, có đánh số, để xưởng trả lời từng dòng.
  • Nói bằng số đo: "dài áo thêm hai phân", không nói "dài thêm chút".
  • Kèm ảnh có khoanh vùng chỗ cần sửa.
  • Tách rõ điểm bắt buộc sửa và điểm mong muốn, để xưởng biết điểm nào không được bỏ qua.
  • Không thêm yêu cầu mới không liên quan, vì mỗi yêu cầu mới là thêm một vòng mẫu, thêm phí.
  • Hỏi xưởng sửa xong có cần làm mẫu lại không, hay sửa thẳng vào lô.

Nếu mẫu chỉ lệch nhỏ, như nhãn lệch, chỉ diễu khác màu, có thể chấp nhận "sửa thẳng vào lô" mà không cần mẫu lại, miễn là ghi rõ bằng tin nhắn. Nếu lệch về dáng hay vải, nên đòi mẫu lại, vì đó là thứ ảnh hưởng tới cả lô.

Chốt mẫu đối chứng và giữ nó cẩn thận

Khi mẫu đã đạt, hai bên nên thống nhất đây là mẫu đối chứng: cái chuẩn mà cả lô phải giống. Cách làm đơn giản là may hai cái mẫu giống nhau, một cái bạn giữ, một cái xưởng giữ, cùng gắn một mảnh giấy ghi ngày duyệt và chữ ký hai bên. Nếu chỉ có một cái, xưởng giữ để thợ nhìn theo, bạn giữ ảnh và số đo.

Mẫu đối chứng là thứ bạn mang ra khi nhận lô: đặt cạnh từng sản phẩm, so màu, so dáng, so số đo. Nếu lô lệch so với mẫu đã chốt, bạn có căn cứ rõ ràng để yêu cầu sửa hay đổi, thay vì tranh cãi dựa vào trí nhớ.

Hãy cất mẫu đối chứng ở nơi khô, tránh nắng, không đem bán, không cho mượn mặc. Mẫu đối chứng còn dùng cho các lô sau, khi bạn muốn đặt lại hàng giống lô đầu. Nhiều shop bán mất chiếc mẫu trong lúc thiếu hàng, rồi tới lô hai không còn gì để so.

Có cần may mẫu đủ các size không

Với lô nhỏ, thường chỉ cần một mẫu ở size bán chạy nhất, rồi xưởng nhảy size theo bảng thông số. Nhưng nếu dải size rộng, từ rất nhỏ tới rất lớn, hoặc bạn đã từng nhận phản hồi size lớn bị ngắn, size nhỏ bị rộng, thì nên xin thêm một mẫu ở size lớn nhất. Size đầu và size cuối là nơi tỉ lệ dễ lệch nhất khi nhảy size.

Một cách tiết kiệm là không may hoàn chỉnh mẫu size thứ hai, chỉ nhờ xưởng gửi bảng thông số đã nhảy size để bạn kiểm số. Bạn so từng số với một món size lớn đang bán chạy trên thị trường, xem chênh lệch có hợp lý không. Nếu số đã ổn, có thể đi lô mà không cần mẫu thứ hai.

Với hàng không chia size như túi, khăn, đồ trang trí, một mẫu là đủ, nhưng nên giữ mẫu đó lại làm chuẩn. Với đồ trẻ em, nên có mẫu ở size nhỏ nhất, vì chi tiết như cổ, nút, nhãn dễ cấn ở trẻ nhỏ và cần mặc thử thật mới thấy.

Rập và mẫu sau khi lô xong thuộc về ai

Câu này ít người hỏi ở lô đầu, nhưng tới lô hai hay khi muốn đổi xưởng thì thành chuyện lớn. Rập là khuôn giấy hoặc tệp máy mà thợ dùng để cắt vải. Nếu bạn chỉ tuỳ biến trên mẫu sẵn của xưởng, rập là của xưởng, bạn không có quyền mang đi. Nếu xưởng sửa rập riêng theo yêu cầu và bạn trả phí mẫu cho việc đó, hai bên nên nói rõ rập sửa thuộc về ai.

Với lô nhỏ, đòi mang rập đi thường không thực tế, vì xưởng coi đó là công sức của họ. Một thoả thuận hợp lý hơn là xưởng giữ rập, cam kết dùng lại đúng rập đó khi bạn đặt lô sau, và không bán mẫu đã sửa riêng cho bạn sang cho người khác trong một thời gian. Ghi điều này bằng tin nhắn, đơn giản là đủ.

Bạn thì nên giữ ba thứ thuộc về mình: mẫu đối chứng, bảng thông số đã chốt, ảnh chụp chi tiết. Có ba thứ này, nếu một ngày phải chuyển xưởng, xưởng mới vẫn có điểm bắt đầu rõ ràng để làm lại, dù họ phải ra rập mới.

Câu hỏi thường gặp

Có xưởng nào làm mẫu miễn phí không?

Có xưởng làm mẫu không thu phí khi mẫu gần như có sẵn, chỉ đổi nhãn hoặc đổi màu trong vải có sẵn. Khi phải sửa dáng hay mua vải riêng, hầu hết xưởng thu phí để bù công thợ. Đòi mẫu miễn phí trong trường hợp đó thường khiến xưởng từ chối đơn nhỏ.

Phí mẫu có được trừ vào tiền đặt lô không?

Tuỳ thoả thuận với từng xưởng. Có xưởng trừ hết, có xưởng trừ một phần, có xưởng không trừ. Hỏi rõ trước khi trả phí mẫu, kèm điều kiện được trừ như đặt tối thiểu bao nhiêu cái, rồi ghi lại bằng tin nhắn để tránh hiểu lầm sau.

Bao lâu thì có mẫu?

Nếu vải có sẵn và chỉ đổi màu hay nhãn, có thể vài ngày. Nếu phải mua vải, sửa rập, chờ phụ liệu thì có khi vài tuần. Mùa cao điểm cuối năm thường lâu hơn. Hỏi xưởng thời gian dự kiến và tính dư so với ngày cần hàng.

Mẫu đạt rồi mà lô về khác thì làm sao?

Đặt mẫu đối chứng cạnh hàng lô, chụp ảnh và đo các điểm khác biệt, gửi xưởng ngay khi nhận. Mẫu đối chứng đã thống nhất là căn cứ để yêu cầu sửa hoặc đổi. Đây là lý do nên giữ mẫu cẩn thận và ghi ngày duyệt.

Có nên duyệt mẫu qua ảnh không đi tới xưởng?

Duyệt qua ảnh được cho phần nhìn thấy như kiểu dáng, vị trí nhãn. Nhưng vải, độ dày, màu thật, số đo thì ảnh không đủ. Nếu không tới được, nhờ xưởng gửi mẫu qua đường giao hàng để cầm thử, đo và mặc thử tại nhà.

Sửa mẫu mấy lần là bình thường?

Với tuỳ biến nhẹ trên mẫu sẵn, thường một lần mẫu là đạt hoặc chỉ cần sửa nhỏ. Với đổi dáng hay làm theo ảnh, hai lần là chuyện thường. Nếu tới lần thứ ba vẫn chưa đạt, nên xem lại yêu cầu có quá sức với xưởng hay quá xa mẫu gốc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138