Lấy hàng xưởng theo mùa phải đi trước mùa bán khá xa: chọn mẫu sớm, chốt đơn trước lúc xưởng bắt đầu quá tải, nhận hàng kịp để chụp ảnh và đăng bán trước khi khách bắt đầu tìm mua, đồng thời đặt sẵn mốc dừng nhập để không ôm hàng khi mùa tàn. Đồ Tết cần đi sớm nhất vì xưởng kín đơn và nghỉ dài; đồ hè và đồ thu đông thì tuỳ vùng khách của bạn.
Các mốc thời gian trong bài là gợi ý tham khảo, tính tương đối so với mùa bán, vì mỗi xưởng, mỗi nhóm hàng và mỗi vùng có nhịp khác nhau. Điều quan trọng là bạn tự ghi lại lịch thật của mình qua từng năm. Phần dưới đi qua lý do phải đi trước, bảng mốc theo mùa, riêng từng mùa Tết, hè, thu đông, các dịp nhỏ trong năm và chuyện xả hàng cuối mùa.
Vì sao lấy hàng theo mùa phải đi trước mùa bán
Khách bắt đầu tìm mua đồ của một mùa trước khi mùa đó thật sự đến. Người ta xem áo khoác khi những cơn gió lạnh đầu tiên mới về, xem đồ Tết khi còn hơn một tháng mới tới Tết. Nếu hàng của bạn về đúng lúc trời lạnh hẳn, bạn đã bỏ lỡ phần đầu mùa, đúng giai đoạn khách sẵn lòng mua với giá đầy đủ nhất.
Thêm vào đó, hàng về chưa bán được ngay. Bạn cần thời gian kiểm hàng, đo size, chụp ảnh, viết mô tả, đăng lên các kênh. Với shop nhỏ làm một mình, khâu này có thể mất cả tuần cho một lô nhiều mẫu. Và trước đó nữa là thời gian xưởng may, đóng gói, gửi hàng.
Phía xưởng cũng có nhịp riêng. Trước các mùa lớn, xưởng nhận rất nhiều đơn, ưu tiên khách quen và đơn lớn. Shop nhỏ chốt đơn muộn dễ bị xếp sau, bị giao trễ hoặc bị cắt bớt số lượng. Đi sớm giúp bạn có chỗ trong lịch may của xưởng, có thời gian đổi lỗi, và còn đủ thời gian nhập lại nếu một mẫu bán chạy hơn dự kiến.
Bảng mốc tham khảo theo mùa
Bảng dưới ghi các mốc tính tương đối so với lúc khách bắt đầu mua nhiều. Đây chỉ là khung để bạn tự điều chỉnh theo xưởng và theo khách của mình:
| Mùa bán | Bắt đầu xem mẫu | Chốt đơn chính | Hàng nên về tay | Mốc dừng nhập |
|---|---|---|---|---|
| Đồ Tết | Khoảng ba tháng trước Tết | Khoảng hai tháng trước Tết | Khoảng sáu tuần trước Tết | Khoảng ba tuần trước Tết |
| Đồ hè | Cuối mùa xuân | Vài tuần trước khi trời nóng hẳn | Khi những đợt nóng đầu tiên xuất hiện | Giữa hè |
| Đồ thu đông | Giữa hè | Cuối hè | Đầu thu, trước đợt lạnh đầu tiên | Khi đã qua đợt lạnh nhất |
| Đồ đi học, khai giảng | Đầu hè | Giữa hè | Vài tuần trước khai giảng | Ngay sau khai giảng |
| Dịp lễ ngắn (lễ tình nhân, ngày phụ nữ, lễ hội cuối năm) | Khoảng hai tháng trước | Khoảng một tháng trước | Hai ba tuần trước | Một tuần trước |
Cột "mốc dừng nhập" quan trọng không kém các cột còn lại. Sau mốc đó, mỗi chiếc nhập thêm có nguy cơ thành hàng xả. Nếu một mẫu vẫn chạy sau mốc dừng, chỉ nhập lại một lượng nhỏ đủ bán trong vài tuần.
Hãy chép bảng này ra, rồi sau mỗi mùa ghi thêm ngày thật bạn xem mẫu, chốt đơn, nhận hàng và ngày bán chậm lại. Sau hai ba năm, bạn có lịch riêng chính xác hơn mọi bảng chung.
Đồ Tết: mùa dài nhất và nhiều rủi ro nhất
Đồ Tết gồm áo dài cách tân, đồ bộ đỏ, đồ đôi gia đình, áo len, áo khoác cho mùa lạnh phía Bắc, quần áo mới cho trẻ em. Đây là mùa khách chi mạnh nhất trong năm, nhưng cũng là mùa xưởng bận nhất. Xưởng thường nhận đơn Tết dồn dập trong khoảng hai tháng cuối năm, rồi nghỉ sớm trước Tết vài tuần để thợ về quê, và mở lại muộn sau Tết.
Vì xưởng nghỉ dài, gần như không có cơ hội nhập lại ở sát Tết. Bạn phải dự đoán số lượng tốt hơn các mùa khác, và phải chấp nhận một phần rủi ro tồn hàng. Một cách giảm rủi ro là chia đơn Tết làm hai đợt: đợt đầu lấy sớm với số lượng vừa phải để thử phản ứng của khách, đợt hai chốt muộn hơn vài tuần cho những mẫu đã chạy, trước khi xưởng dừng nhận đơn.
Đồ Tết mang màu sắc và hoạ tiết riêng, ra Giêng khó bán như đồ thường. Hãy dồn vốn vào những mẫu mặc được cả sau Tết, như đồ bộ đỏ trơn, áo len màu ấm, váy liền dáng đơn giản. Những mẫu chỉ mặc được trong vài ngày Tết nên lấy ít và chốt sớm.
Đồ hè và đồ đi biển
Mùa hè ở các tỉnh phía Nam gần như kéo dài quanh năm, nên đồ mỏng mát bán đều, chỉ tăng nhẹ vào các tháng nóng nhất. Ở các tỉnh phía Bắc và miền Trung, mùa hè rõ hơn: khách bắt đầu mua khi có những đợt nóng đầu tiên, mua nhiều trong vài tháng, rồi giảm nhanh khi trời dịu.
Đồ hè có lợi thế là xưởng làm nhanh hơn đồ dày, vải mỏng dễ may, nên thời gian từ chốt đơn tới nhận hàng ngắn hơn. Bạn có thể đi muộn hơn so với đồ Tết và nhập lại nhiều lần trong mùa. Cái khó là mẫu đồ hè rất nhiều và đổi nhanh, dễ trùng với hàng trăm shop khác.
Đồ đi biển, váy maxi, áo sơ mi mỏng, quần short bán mạnh theo các đợt nghỉ dài và các tháng du lịch. Nếu khách của bạn thuộc nhóm hay đi du lịch, nên theo dõi lịch nghỉ lễ và nghỉ hè của học sinh để chốt đơn trước vài tuần. Đến giữa hè, nên giảm nhập mẫu mới và bắt đầu nghĩ tới hàng thu đông, vì xưởng cũng chuyển sang may đồ dày từ lúc đó.
Đồ thu đông: khác nhau rất nhiều giữa các vùng
Phía Bắc có mùa lạnh thật. Áo khoác, áo len, áo nỉ, quần dày bán mạnh trong vài tháng cuối và đầu năm. Đây là mùa có giá trị đơn hàng cao, nhưng phụ thuộc thời tiết: năm rét đậm bán chạy, năm ấm có thể tồn nhiều.
Miền Trung lạnh vừa và mưa nhiều. Khách cần áo khoác mỏng, áo chống nước nhẹ, đồ mặc lớp. Áo len dày bán chậm hơn phía Bắc.
Phía Nam gần như không có mùa đông. Khách chỉ mua áo khoác mỏng, cardigan mặc trong phòng lạnh hoặc mua để đi du lịch phía Bắc. Lấy đồ thu đông dày cho khách phía Nam là cách ôm hàng nhanh nhất.
Hàng dày chiếm vốn và chỗ. Áo khoác và áo len đắt hơn, nặng hơn, tốn chỗ kho hơn đồ hè. Lấy sai số lượng thì phần vốn kẹt lại lớn hơn hẳn. Lô đầu nên nhỏ, nhập lại khi thấy trời lạnh thật và đơn đều.
Theo dõi dự báo thời tiết. Với đồ thu đông, dự báo các đợt không khí lạnh là tín hiệu nhập hàng hữu ích. Chốt đơn nhập lại trước đợt lạnh lớn vài ngày đến một tuần thường cho kết quả tốt hơn là chờ khách hỏi.
Các dịp nhỏ trong năm đáng ghi vào lịch
Ngoài ba mùa lớn, một năm có nhiều dịp nhỏ làm tăng nhu cầu một số nhóm đồ. Mỗi dịp không lớn nhưng cộng lại giúp dòng tiền đều hơn:
- Khai giảng: quần áo đi học, áo sơ mi trắng, quần tây, váy đồng phục kiểu phổ thông, balo.
- Ngày phụ nữ và các dịp tặng quà cho mẹ, cho vợ: đồ bộ lụa, váy liền, áo kiểu.
- Mùa cưới cuối năm: váy dự tiệc, áo dài, vest nam đơn giản, đồ đôi.
- Các dịp lễ có nghỉ dài: đồ du lịch, đồ đi biển, đồ đôi gia đình.
- Lễ hội cuối năm và năm mới dương lịch: đồ màu đỏ, xanh, áo len hoạ tiết mùa đông.
- Ngày tết thiếu nhi và Trung thu: quần áo trẻ em, đồ gia đình in hoạ tiết vui.
Mỗi dịp như vậy nên được lên kế hoạch như một mùa thu nhỏ: xem mẫu, chốt đơn, nhận hàng, dừng nhập. Không cần lấy nhiều, nhưng cần đúng lúc, vì sau dịp đó, hàng đặc thù gần như đứng hẳn.
Xả hàng cuối mùa và chuyện lấy hàng xưởng xả
Dù tính kỹ thế nào, cuối mùa vẫn sẽ còn hàng. Mục tiêu là xả đủ sớm để lấy lại vốn cho mùa sau, không để hàng nằm cả năm. Một cách làm là đặt mốc xả ngay khi chốt lịch nhập: ví dụ sau mốc dừng nhập vài tuần, những mẫu bán chậm bắt đầu giảm giá theo từng bậc, gom thành combo, hoặc bán cho shop khác ở vùng còn mùa.
Ở chiều ngược lại, cuối mùa cũng là lúc nhiều xưởng xả hàng tồn, hàng dư đơn, hàng lỗi nhẹ với giá mềm. Đây có thể là nguồn hàng tốt cho shop bán giá rẻ hoặc bán hàng sale, nhưng có ba điều cần nhớ. Hàng xả thường thiếu size, lẫn màu, ít khi được đổi trả. Hàng xả của mùa vừa qua phải cất tới năm sau mới bán đúng mùa, nghĩa là vốn nằm im cả năm. Và trong hàng xả có thể lẫn hàng lỗi, nên vẫn phải kiểm từng chiếc.
Nếu mua hàng xưởng xả, hãy coi đó là một loại hàng riêng, ghi riêng trong sổ, và đừng để nó chiếm phần vốn dành cho hàng chủ lực của mùa tới. Nhiều shop nhỏ kẹt vốn không phải vì hàng của mình tồn, mà vì ham giá rẻ của hàng xả.
Câu hỏi thường gặp
Đồ Tết nên lấy hàng xưởng từ lúc nào?
Nên bắt đầu xem mẫu khoảng ba tháng trước Tết, chốt đơn chính khoảng hai tháng trước Tết và nhận hàng khoảng sáu tuần trước Tết. Xưởng thường kín đơn cuối năm và nghỉ sớm, nên gần như không nhập lại được ở sát Tết.
Vì sao phải nhập hàng trước mùa bán khá xa?
Khách tìm mua trước khi mùa đến, bạn cần thời gian kiểm hàng, chụp ảnh, đăng bán, và xưởng cũng cần thời gian may. Đi muộn dễ bị xưởng xếp sau, giao trễ và bỏ lỡ phần đầu mùa khi khách mua giá đầy đủ.
Shop ở phía Nam có nên lấy đồ thu đông không?
Chỉ nên lấy áo khoác mỏng, cardigan và đồ mặc lớp nhẹ cho khách đi làm phòng lạnh hoặc đi du lịch phía Bắc. Lấy nhiều áo len, áo khoác dày cho khách phía Nam là cách ôm hàng nhanh nhất.
Mốc dừng nhập là gì và vì sao quan trọng?
Là thời điểm sau đó không nhập thêm hàng cho mùa đó nữa, vì mỗi chiếc nhập thêm dễ thành hàng xả. Đặt sẵn mốc này khi lên lịch giúp shop không bị cuốn theo đơn bán tốt đầu mùa mà ôm hàng cuối mùa.
Có nên mua hàng xưởng xả cuối mùa không?
Có thể, nếu shop bán phân khúc giá rẻ và có vốn nhàn rỗi. Nhưng hàng xả thường thiếu size, lẫn màu, ít khi được đổi, có thể lẫn lỗi và phải cất tới mùa sau. Hãy ghi riêng và không dùng vốn của hàng chủ lực.
Làm sao có lịch lấy hàng chính xác cho shop của mình?
Dùng bảng mốc chung làm khung, rồi sau mỗi mùa ghi lại ngày thật bạn xem mẫu, chốt đơn, nhận hàng và ngày bán chậm lại. Sau hai ba năm, lịch riêng của bạn sẽ sát với khách và xưởng hơn mọi bảng chung.