Ri size (nhiều nơi viết "ry") là một bộ đủ các size của cùng một mẫu, cùng một màu, ví dụ S, M, L, XL mỗi size một chiếc. Lấy sỉ theo ri nghĩa là mỗi màu bạn phải lấy nguyên bộ đó; lấy lẻ size là chỉ chọn những size mình cần. Lấy theo ri dễ được xưởng nhận và thường có giá tốt hơn, nhưng hay dư size nhỏ nhất và lớn nhất; lấy lẻ size đúng nhu cầu hơn nhưng xưởng hay đòi số lượng lớn hơn hoặc tính giá cao hơn.
Với shop mới, cách an toàn là lấy theo ri ở vài lần đầu, ghi lại size nào bán hết trước, rồi dùng chính số liệu đó để xin xưởng cho lấy lẻ size ở những lần sau. Bài dưới đây giải thích ri gồm những gì, vì sao xưởng chuộng bán theo ri, và cách xử lý chuyện dư size biên.
Ri size là gì và một ri thường gồm những gì
Ri là cách gọi quen của dân buôn quần áo cho một bộ size đầy đủ. Quần áo người lớn thường có ri ba size (S, M, L), ri bốn size (S, M, L, XL) hoặc ri năm size thêm XXL. Quần jean, quần kaki hay đánh số theo vòng eo, nên một ri có thể là các số từ nhỏ đến lớn liên tiếp. Đồ trẻ em đánh số theo tuổi hoặc cân nặng, một ri dễ lên tới năm sáu size.
Một ri không phải lúc nào cũng mỗi size một chiếc. Có xưởng chia ri theo tỷ lệ, ví dụ size nhỏ một chiếc, hai size giữa mỗi size hai chiếc, size lớn một chiếc, vì họ biết size giữa bán nhanh hơn. Khi xưởng nói "lấy một ri", hãy hỏi lại một ri gồm bao nhiêu chiếc và chia ra sao.
Hàng freesize thì không có ri, mỗi màu chỉ một cỡ, thường là đồ rộng, đồ bộ, váy suông, áo thun dáng rộng. Freesize dễ lấy và dễ bán cho người dáng trung bình, nhưng người quá nhỏ hoặc quá to sẽ không mặc vừa. Trên shop nên ghi rõ freesize phù hợp khoảng cân nặng và chiều cao nào, kèm số đo thật của sản phẩm.
Một điều nữa: cùng là chữ M nhưng mỗi xưởng một số đo, nên "lấy ri" chỉ cho biết bạn có đủ cỡ, không cho biết cỡ đó vừa với khách của bạn hay không.
Vì sao xưởng thích bán theo ri
Xưởng cắt vải theo ri. Khi trải vải lên bàn cắt, thợ cắt xếp rập các size cạnh nhau trên cùng một lớp để tận dụng khổ vải, rồi cắt một lần cho cả xấp nhiều lớp. Kết quả là mỗi đợt cắt ra số lượng các size theo một tỷ lệ cố định. Nếu khách nào cũng chỉ lấy size giữa, xưởng sẽ còn lại một đống size nhỏ và size lớn không bán được.
Bán theo ri giúp xưởng ra hết hàng theo đúng tỷ lệ đã cắt. Đó là lý do lấy theo ri thường được giá tốt hơn và được nhận đơn nhỏ hơn. Ngược lại, khi bạn xin lấy toàn size giữa, xưởng đang chuyển phần size biên khó bán sang cho khách khác hoặc giữ lại trong kho, nên họ hay tính thêm tiền hoặc yêu cầu số lượng lớn hơn.
Hiểu điều này, bạn sẽ thấy xin lấy lẻ size không phải là đòi hỏi vô lý, nhưng phải đi kèm một điều xưởng thấy có lợi: lấy nhiều hơn, lấy đều đặn, hoặc nhận thêm size biên ở một mẫu khác mà xưởng đang dư. Xưởng nhỏ thường linh hoạt hơn xưởng lớn trong chuyện này, vì chủ xưởng tự nhìn kho và tự quyết.
So sánh lấy theo ri và lấy lẻ size
Không cách nào luôn đúng. Bảng dưới giúp bạn chọn theo tình hình của shop:
| Tiêu chí | Lấy theo ri | Lấy lẻ size |
|---|---|---|
| Xưởng có nhận không | Hầu như luôn nhận | Tuỳ xưởng, hay phải thương lượng |
| Giá mỗi chiếc | Thường tốt hơn | Có thể cao hơn hoặc đòi số lượng lớn hơn |
| Đủ size cho khách | Có đủ, khách nào cũng có cỡ | Thiếu cỡ biên, mất khách dáng nhỏ hoặc to |
| Hàng tồn | Dễ dư size nhỏ nhất và lớn nhất | Ít tồn nếu đoán đúng nhu cầu |
| Hợp với | Shop mới, sạp chợ, người chưa có số liệu bán | Shop đã bán vài đợt, biết rõ size khách hay mua |
Nhiều shop dùng cách lai: lấy một ri đầy đủ để luôn có cỡ biên cho khách hỏi, cộng thêm lẻ vài chiếc size giữa. Cách này giữ được khách dáng hiếm mà không ôm quá nhiều size ế.
Size biên ế: bài toán của người lấy theo ri
Sau vài đợt lấy theo ri, gần như shop nào cũng có một góc toàn size nhỏ nhất và size lớn nhất. Không xử lý sớm, góc đó sẽ lớn dần và ăn hết phần lời của các size giữa. Có mấy cách làm để size biên không thành gánh nặng.
Cách thứ nhất là chăm khách dáng nhỏ và dáng lớn. Họ khó mua quần áo vừa người ở cửa hàng bình thường, nên khi tìm được shop có size của mình, họ thường quay lại. Chụp ảnh riêng cho nhóm này, ghi rõ số đo, có khi size biên lại thành lý do khách nhớ tới bạn.
Cách thứ hai là gom size biên của nhiều mẫu lại, bán theo đợt với mức giá mềm hơn, nói rõ là còn ít size. Cách thứ ba là đổi chéo với một shop quen có khách dáng khác bạn, ví dụ shop bạn bán cho học sinh dáng nhỏ, shop kia bán cho người lớn tuổi, size biên của bên này có khi lại là size giữa của bên kia.
Cách cuối cùng là dùng chính con số size biên tồn để thương lượng với xưởng ở lần sau: "Đợt trước em dư bao nhiêu chiếc size nhỏ, đợt này cho em bớt size nhỏ, em lấy thêm hai màu". Có số liệu cụ thể, lời đề nghị dễ được nhận hơn nhiều.
Tự tính tỷ lệ size theo khách của shop
Sau ba bốn lần nhập theo ri, bạn đã đủ số liệu để tính tỷ lệ size riêng cho shop mình. Cách làm rất đơn giản: cộng tổng số chiếc đã bán của từng size trong các đợt gần nhất, bỏ qua những mẫu quá đặc biệt, rồi so các size với nhau. Ví dụ giả định, trong ba đợt bạn bán được mười chiếc size S, ba mươi chiếc size M, hai mươi lăm chiếc size L và năm chiếc size XL. Tỷ lệ gần đúng là hai phần S, sáu phần M, năm phần L, một phần XL.
Con số này cho bạn biết một điều quan trọng: với khách của shop, size M và L chiếm phần lớn, còn XL rất ít. Lấy ri đều mỗi size một chiếc nghĩa là cứ mỗi đợt bạn đang ôm thêm XL và S nhiều hơn mức bán được. Khi đi thương lượng, hãy đề xuất đúng tỷ lệ này, ví dụ mỗi màu lấy một S, ba M, hai L, và cứ hai màu mới lấy một XL.
Tỷ lệ size cũng thay đổi theo nhóm đồ. Áo kiểu thường lệch về size nhỏ hơn quần, đồ bộ mặc nhà lại hay lệch về size lớn vì khách thích mặc rộng. Vì vậy nên tính riêng cho từng nhóm, đừng dùng một tỷ lệ cho cả shop. Mỗi quý tính lại một lần, vì khách mới đến cũng làm tỷ lệ dịch chuyển.
Khi nào nên xin lấy lẻ size
Khi bạn đã có số liệu bán. Sau ba bốn đợt, bạn biết chắc size nào hết trước. Đưa số liệu đó cho xưởng, đề nghị tỷ lệ riêng thay vì ri đều.
Khi nhập lại một mẫu đang chạy. Mẫu đã bán tốt thường chỉ cần bù đúng size đang hết. Lúc này lấy lẻ size hợp lý hơn lấy nguyên ri.
Khi xưởng đang dư một size. Xưởng dư size nào sẽ dễ bán lẻ size đó. Hỏi xưởng đang dư gì, có khi lấy được lẻ size mà còn được giá tốt.
Khi bạn bán cho một nhóm dáng người rõ ràng. Shop chuyên đồ cho người dáng lớn hay đồ cho học sinh dáng nhỏ không cần đủ ri, nên thương lượng ngay từ đầu.
Khi chưa nên xin. Lần đầu làm việc với xưởng, chưa có số liệu, đơn còn nhỏ. Lúc này cứ lấy theo ri, giữ quan hệ tốt, xin sau.
Ri đặc biệt của đồ trẻ em, quần jean và đồ bộ
Không phải nhóm đồ nào cũng chia ri giống áo người lớn. Đồ trẻ em đánh size theo tuổi hoặc cân nặng, các size cách nhau ít, nên một ri thường có năm sáu size và trẻ lớn rất nhanh. Shop bán đồ trẻ em gần như phải lấy đủ ri, vì phụ huynh mua theo đúng cân nặng của con, thiếu một size là mất khách. Bù lại, đồ trẻ em ít khi tồn lâu ở size giữa.
Quần jean và quần kaki đánh số theo vòng eo, mỗi số cách nhau khoảng một vài centimet, nên một ri có thể dài tới sáu bảy số. Nhiều xưởng cho chia ri ngắn, chỉ lấy dải số giữa, vì quần cũng là món khách thử kỹ nhất và dễ đổi nhất. Khi lấy quần, hãy hỏi xưởng có ri ngắn không và đo lại vòng eo thật của từng số.
Đồ bộ mặc nhà thường chỉ có ba size hoặc freesize. Ở nhóm này, chuyện cần để ý không phải số size mà là dáng: cùng một size nhưng bộ dáng rộng hay bộ dáng ôm sẽ hợp với những khách khác nhau. Ghi rõ cân nặng phù hợp cho từng size giúp khách chọn nhanh và giảm đổi trả.
Đọc size của xưởng và ghi đơn khi trộn ri với lẻ size
Cùng chữ M nhưng mỗi xưởng một số đo, và đơn trộn ri với lẻ size rất dễ nhầm. Làm theo các bước sau cho gọn:
- Xin bảng số đo thật của từng size theo centimet: ngang ngực, ngang eo, dài áo, dài quần, vòng mông.
- Đo lại trên một ri thật ở lần lấy đầu, ghi chênh lệch so với bảng xưởng gửi.
- Ghi đơn theo dạng bảng: mỗi dòng là một mẫu một màu, các cột là size, mỗi ô ghi số chiếc.
- Đánh dấu rõ dòng nào lấy nguyên ri, dòng nào lấy lẻ size, để thợ đóng gói không tự chia lại.
- Khi hàng về, đếm theo đúng bảng đó, chụp ảnh ô thiếu hoặc dư gửi xưởng trong ngày.
Bảng đơn theo dạng ô vuông như vậy cũng là sổ theo dõi tồn kho đơn giản nhất cho shop nhỏ: sau mỗi đơn bán, gạch bớt một ô, nhìn vào là biết size nào sắp hết để nhập lại.
Câu hỏi thường gặp
Ri size là gì khi lấy sỉ quần áo?
Ri size là một bộ đủ các size của cùng một mẫu, cùng một màu, ví dụ S M L XL mỗi size một chiếc hoặc chia theo tỷ lệ. Lấy theo ri nghĩa là mỗi màu bạn phải lấy nguyên bộ đó thay vì chọn riêng từng size.
Một ri quần áo có bao nhiêu chiếc?
Tuỳ xưởng và loại đồ. Đồ người lớn thường ba đến năm size mỗi size một chiếc, có xưởng chia tỷ lệ nhiều hơn ở size giữa. Đồ trẻ em một ri có thể tới năm sáu size. Luôn hỏi xưởng một ri gồm những size nào, mỗi size mấy chiếc.
Lấy lẻ size có đắt hơn lấy theo ri không?
Thường là có, hoặc xưởng sẽ đòi số lượng lớn hơn, vì khi bạn chỉ lấy size giữa, xưởng phải giữ lại size biên khó bán. Bạn có thể đổi lại bằng cách lấy đều đặn hoặc nhận thêm size xưởng đang dư.
Size nhỏ và size lớn bị ế thì xử lý thế nào?
Chụp ảnh riêng và chăm nhóm khách dáng nhỏ, dáng lớn vì họ khó tìm đồ vừa; gom size biên bán theo đợt với giá mềm hơn; đổi chéo với shop có khách dáng khác; và dùng số tồn để thương lượng bớt size biên ở lần nhập sau.
Hàng freesize có cần lấy theo ri không?
Không, vì freesize mỗi màu chỉ có một cỡ. Tuy vậy, khi bán bạn nên ghi rõ freesize hợp với khoảng cân nặng và chiều cao nào, kèm số đo thật của sản phẩm để khách dáng nhỏ hoặc dáng lớn tự cân nhắc.
Size M của các xưởng có giống nhau không?
Không. Mỗi xưởng dùng rập riêng nên cùng chữ M có thể chênh nhau vài centimet ở ngang ngực hay dài áo. Hãy xin bảng số đo và tự đo lại trên hàng thật, rồi đăng số đo đó lên shop thay vì chỉ ghi chữ size.