Hàng xưởng đã ế thì xả càng sớm càng thu lại được nhiều vốn: nhận ra mẫu chậm sau vài tuần, thử đổi ảnh, chỗ bày, cách phối trước, rồi mới giảm giá theo bậc, gom combo, bán sỉ lại cho shop khác hoặc trao đổi với xưởng. Giữ hàng ế chờ "có ngày bán được" thường chỉ khiến hàng xuống cấp, lỗi mùa và giá xả cuối cùng còn thấp hơn.
Bài này đi từ cách nhận ra hàng đã thành tồn, những việc nên làm trước khi giảm giá, các cách xả phù hợp với shop nhỏ, cách tính mức giảm để biết mình về vốn hay đang lỗ, giữ cho đợt xả không làm hỏng giá của mẫu đang bán, và rút kinh nghiệm cho lần lấy hàng sau. Các con số là ví dụ giả định.
Nhận ra hàng đã thành tồn trước khi quá muộn
Hàng thành tồn không phải trong một ngày. Nó bắt đầu từ một mẫu bán chậm hơn mong đợi, lần lấy hàng sau vẫn còn hơn nửa, rồi chuyển mùa thì gần như dừng hẳn. Nếu có sổ bán theo tuần, dấu hiệu này hiện rất rõ: tốc độ bán giảm dần trong khi số trong kho không giảm.
Đặt cho mình một mốc cụ thể, ví dụ giả định: mẫu nào sau hai lần lấy hàng vẫn còn quá nửa, hoặc hàng nào nằm quá một mùa, là phải đưa vào danh sách cần xử lý. Mốc này giúp quyết định không bị cảm xúc chi phối, vì người bán hay tiếc mẫu mình chọn và cứ nghĩ "để thêm chút nữa".
Một tín hiệu khác là chỗ cất. Khi thùng hàng cũ bắt đầu chặn lối vào kho, phải bới mới lấy được hàng mới, đó là lúc tồn đã ảnh hưởng tới việc bán hằng ngày, không chỉ là chuyện tiền nằm im.
Cũng cần phân biệt hàng ế vì mẫu không hợp khách với hàng ế vì size hoặc màu lẻ. Một mẫu bán tốt nhưng còn nhiều size lớn nhất, hay còn nhiều một màu kén, là do chia size màu chưa đúng, không phải mẫu hỏng. Cách xử lý hai loại này khác nhau.
Trước khi giảm giá: thử đổi cách bán
Chụp lại ảnh. Nhiều mẫu ế trên mạng chỉ vì ảnh ban đầu kém: tối, sai màu, không có ảnh mặc thử. Chụp lại theo cách mới, đăng như mẫu mới về, có khi bán được giá cũ.
Đổi chỗ bày. Ở sạp, mẫu nằm góc khuất hoặc gấp dưới đáy thì khách không thấy. Treo lên chỗ dễ thấy một tuần, xem có khác không.
Gợi ý cách phối. Một chiếc chân váy khó phối sẽ dễ bán hơn khi được treo cạnh chiếc áo hợp với nó, hoặc khi ảnh cho thấy ba cách mặc khác nhau.
Đổi kênh bán. Mẫu ế trên sàn có thể bán được ở chợ, mẫu ế ở chợ có thể hợp với nhóm khách online ở tỉnh khác. Khách mỗi kênh có gu khác nhau.
Hỏi khách vì sao không mua. Khách sờ nhiều mà không mua thường có lý do: vải nóng, giá cao so với cảm giác, size không vừa. Biết lý do để xử lý đúng chỗ thay vì giảm giá mù.
Cho thời hạn cho mỗi cách thử. Mỗi thay đổi nên chạy khoảng một tuần rồi nhìn sổ. Không thay đổi gì sau hai ba lần thử thì chuyển sang xả, đừng kéo dài việc thử thành cái cớ để không phải quyết.
Các cách xả hàng hợp với shop nhỏ
Giảm giá theo bậc. Đợt đầu giảm nhẹ, sau một hai tuần giảm thêm cho số còn lại. Khách thích mẫu sẽ mua sớm ở mức giảm nhẹ, phần cuối mới đi giá thấp. Cách này thu về nhiều hơn giảm sâu ngay từ đầu.
Combo và mua kèm. Gộp mẫu ế với mẫu đang chạy thành combo có giá tốt hơn mua lẻ, hoặc giảm cho món thứ hai. Món ế đi theo món chạy, khách thấy được lợi.
Quà tặng cho đơn đủ mức. Món nhỏ ế như phụ kiện, tất, khăn dùng làm quà cho đơn từ một mức nhất định. Tiền thu không trực tiếp nhưng giúp tăng giá trị đơn.
Bán sỉ lại cho shop khác. Shop ở tỉnh khác, chợ khác có thể bán được mẫu bạn ế. Bán cả lô với giá gần vốn để thu tiền nhanh. Ghi rõ tình trạng hàng, số lượng từng size.
Trao đổi với xưởng. Một số xưởng nhận đổi mẫu ế lấy mẫu mới nếu hàng còn nguyên và đã thoả thuận từ trước. Không có thoả thuận thì cũng có thể hỏi, nhưng đừng trông vào đó.
Thanh lý theo cân, theo bao. Cách cuối cùng cho hàng quá cũ, lỗi mùa, size lẻ. Thu về ít nhưng giải phóng chỗ và giải phóng đầu óc.
Giảm bao nhiêu: tính để biết về vốn hay đang lỗ
Trước mỗi đợt xả, tính lại giá vốn thật của mẫu đó: giá sỉ cộng phần cước, bao bì, phí kênh bán. Mức giá xả bằng giá vốn thật cộng phí kênh là mức hoà vốn. Giảm xuống dưới mức đó là chấp nhận lỗ trên mỗi món để thu tiền về.
Ví dụ giả định: một mẫu áo có giá vốn thật 80 nghìn, đang bán 160 nghìn trên một kênh không thu phí phần trăm. Đợt đầu giảm còn 130 nghìn, vẫn lãi 50 nghìn mỗi chiếc. Đợt hai giảm còn 100 nghìn, lãi 20 nghìn. Đợt cuối đi 80 nghìn, hoà vốn. Nếu sau cả ba đợt vẫn còn, phần cuối có thể bán sỉ lại hoặc thanh lý dưới vốn.
Đôi khi bán lỗ là quyết định đúng. Tiền thu về hôm nay có thể dùng ngay cho một mẫu đang được hỏi, mẫu đó bán được và có lãi. Giữ hàng ế với hy vọng bán được giá vốn sau vài tháng thì tiền nằm im, hàng xuống cấp, và cuối cùng thường vẫn phải bán thấp hơn. Cái nên tính là tổng tiền thu về và tốc độ thu về, không phải lãi lỗ của riêng từng chiếc ế.
Ở kênh có phí phần trăm như sàn, mức hoà vốn cao hơn ở sạp vì phí vẫn tính trên giá xả. Nhiều shop vì vậy chuyển hàng xả về bán ở sạp hoặc nhóm khách quen, nơi không mất phí, để mức giảm cho khách sâu hơn mà tiền về tay vẫn bằng.
Xả hàng mà không làm hỏng giá của mẫu đang bán
Giảm giá thường xuyên và giảm sâu có thể làm khách quen chờ đợt xả mới mua, làm hỏng giá của cả shop. Để tránh, chỉ xả những mẫu đã nằm trong danh sách cần xử lý, không giảm mẫu đang chạy. Nói rõ đây là hàng cuối mùa, hàng size lẻ, hàng hết mẫu, không làm như cả shop đang giảm giá.
Ở sạp, đặt hàng xả vào một khu riêng, một giỏ riêng, tách khỏi hàng mới. Online, đưa vào một mục riêng, đăng gom một lần thay vì đẩy lên đầu trang suốt nhiều tuần. Khách tìm hàng giá tốt sẽ tự vào khu đó, khách mua hàng mới vẫn thấy giá mới.
Không nên giả vờ giảm giá bằng cách nâng giá gốc lên rồi gạch đi. Khách tinh ý nhận ra, và việc thông tin giá không trung thực có thể vi phạm quy định về khuyến mãi và bảo vệ người tiêu dùng. Giảm thật, ghi giá thật trước và sau, giữ uy tín lâu dài hơn.
Với khách quen, có thể mở đợt xả cho nhóm này trước một hai ngày như một ưu đãi riêng. Khách quen thấy được quan tâm, còn hàng xả đi nhanh mà không cần đưa ra công khai cho mọi người.
Hàng lỗi nhẹ trong đống tồn: tách ra và ghi rõ
Khi gom hàng tồn, sẽ có những chiếc dính bẩn, sứt chỉ, phai màu do treo lâu, lỗi nhẹ từ xưởng. Đừng trộn chúng vào đợt xả hàng đạt. Tách riêng, sửa được thì sửa: giặt sạch, cắt chỉ thừa, khâu lại đường bung nhỏ. Chiếc nào không sửa được thì xếp vào nhóm hàng lỗi nhẹ.
Bán hàng lỗi nhẹ phải nói rõ lỗi gì, ở đâu, chụp ảnh cận chỗ lỗi. Khách mua loại hàng này vì giá và chấp nhận lỗi nếu biết trước. Nếu khách chỉ phát hiện lỗi khi mở hàng, họ không còn nhớ giá đã rẻ mà chỉ nhớ bị giao hàng lỗi.
Hàng lỗi do xưởng mà phát hiện trong thời gian xưởng còn nhận đổi thì đổi trước, đừng tự gánh. Ghi lại để lần sau đánh giá xưởng. Còn hàng hỏng hẳn, không thể bán, nên loại khỏi sổ tồn để con số tồn kho phản ánh đúng.
Một số món không bán được vẫn còn dùng được, như áo có vết ố nhỏ, quần sứt gấu. Có thể cắt làm giẻ lau cho shop, làm vải lót gói hàng, hoặc cho người cần, miễn là không đưa ra bán như hàng đạt.
Rút kinh nghiệm cho lần lấy hàng sau
Mỗi đợt xả là một bài học rẻ hơn nếu được ghi lại. Sau khi xử lý xong, ghi vào sổ:
- Mẫu nào ế, ế vì mẫu, vì size, vì màu hay vì giá.
- Lấy bao nhiêu, bán bao nhiêu ở giá đầy đủ, bao nhiêu ở giá xả.
- Tổng tiền thu về so với tiền bỏ ra lấy lô đó.
- Lô đó lấy vào thời điểm nào của mùa, có phải lấy muộn không.
- Xưởng nào có tỉ lệ hàng ế, hàng lỗi cao.
- Lần sau mẫu tương tự sẽ lấy bao nhiêu, chia size màu thế nào.
Sau vài mùa, sổ này sẽ cho thấy những kiểu sai lặp lại của chính mình: hay lấy nhiều size lớn, hay chọn màu kén, hay lấy hàng theo mùa quá muộn. Sửa được những kiểu sai đó thì lượng hàng phải xả giảm dần, và đó mới là cách thu vốn tốt nhất.
Cũng nên chia sẻ kinh nghiệm với xưởng: mẫu nào ở chỗ mình không bán được, vì sao. Xưởng tốt sẽ dùng thông tin đó để gợi ý mẫu khác hợp hơn cho lần sau, và đôi khi chính họ cũng đang tồn mẫu đó ở nhiều nơi.
Câu hỏi thường gặp
Hàng tồn bao lâu thì nên xả?
Nên đặt mốc cụ thể, ví dụ mẫu nào sau hai lần lấy hàng vẫn còn quá nửa, hoặc hàng nằm quá một mùa. Xả sớm khi hàng còn mới, còn đúng mùa sẽ thu về nhiều hơn giữ lâu rồi mới xả.
Có nên giảm giá sâu ngay để bán hết nhanh?
Thường giảm theo bậc thu về nhiều hơn. Đợt đầu giảm nhẹ để khách thích mẫu mua sớm, sau một hai tuần giảm thêm cho số còn lại. Giảm sâu ngay từ đầu làm mất phần tiền mà khách sẵn lòng trả.
Bán hàng tồn dưới giá vốn có nên không?
Có khi nên. Tiền thu về sớm có thể dùng cho mẫu đang được hỏi và có lãi. Giữ hàng ế chờ bán bằng vốn thường làm hàng xuống cấp và cuối cùng vẫn phải bán thấp hơn. Hãy tính tổng tiền thu về và tốc độ thu.
Làm sao xả hàng mà khách không chờ giảm giá mới mua?
Chỉ xả những mẫu đã cần xử lý, không giảm mẫu đang chạy. Đặt hàng xả vào khu hoặc mục riêng, nói rõ là hàng cuối mùa, size lẻ. Giảm thật, ghi giá thật, không nâng giá gốc lên rồi gạch đi.
Xưởng có nhận lại hàng ế không?
Một số xưởng nhận đổi mẫu ế lấy mẫu mới nếu hàng còn nguyên và có thoả thuận từ trước. Không có thoả thuận thì có thể hỏi nhưng không nên trông vào. Khi lấy hàng lần sau, nên hỏi rõ điều này ngay từ đầu.
Hàng tồn có lỗi nhẹ thì bán thế nào?
Tách riêng khỏi hàng đạt, sửa những gì sửa được, phần còn lại ghi rõ lỗi gì, ở đâu, kèm ảnh cận. Bán với giá phù hợp và nói trước với khách. Lỗi do xưởng mà còn trong thời gian đổi thì đổi với xưởng trước.